Ngoại truyện

Đêm ba mươi tháng chạp, cả kinh thành đốt pháo.

Lục Cảnh Hành ngồi co ro dưới mái hiên một hiệu thuốc đã đóng cửa ở phố Tây, nghe tiếng pháo nổ lách tách từ khắp các ngõ ngách vọng lại, ngửi thấy mùi thịt kho, mùi bánh chưng, mùi rượu nóng từ những ô cửa sổ sáng đèn bay ra. Hắn ôm khư khư trong lòng một mẩu gỗ nhỏ, cầm con dao cùn nhặt được ở bãi rác, cặm cụi khắc từng nét một.

Hắn đang khắc một chiếc đèn hoa sen.

Hắn không nhớ vì sao mình lại phải khắc nó, chỉ biết là phải khắc cho xong. Mấy ngày nay, đầu óc hắn lúc tỉnh lúc mê, có khi nhớ mình là ai, có khi lại quên sạch. Lúc nhớ, hắn biết mình từng là con trai trưởng Lục gia, từng là tư vụ Hộ bộ, từng có một người vợ đang mang thai. Lúc quên, hắn chỉ thấy lạnh, thấy đói, thấy trong ngực có một cái lỗ trống hoác mà gió cứ lùa vào mãi không thôi.

Con dao cùn trượt khỏi mẩu gỗ, cứa vào đầu ngón tay hắn. Máu đỏ tươi nhỏ xuống nền tuyết.

Hắn nhìn giọt máu ấy, rồi chẳng hiểu vì sao, bỗng nhớ đến một bàn tay khác.

Một bàn tay gầy guộc, cổ tay lộ rõ từng đốt xương, run rẩy đưa ra về phía một chậu than đỏ rực.

Ký ức ập đến như nước vỡ bờ.

Không phải từng chút một, mà là tất cả cùng một lúc, dồn dập đến mức hắn ôm lấy đầu, ngã vật xuống nền tuyết, miệng há ra mà chẳng kêu được tiếng nào.

Hắn nhớ ra một gốc hải đường trong hoa viên Tô phủ. Năm ấy hắn hai mươi tuổi, đứng dưới tán hoa đỏ thắm, nắm tay một thiếu nữ mặc áo màu xanh nước hồ, nói với nàng rằng đời này Lục Cảnh Hành chỉ cần một mình nàng. Nàng cúi đầu, hai má đỏ bừng, cây trâm bạch ngọc hải đường trên tóc khẽ rung rinh.

Hắn nhớ ra đêm tân hôn, nàng ngồi trên giường cưới, tay nắm chặt vạt áo, lúc hắn vén khăn voan thì nàng ngẩng lên nhìn hắn, đôi mắt sáng long lanh như chứa cả một trời sao.

Hắn nhớ ra năm đầu thành thân, chủ nợ của tiền trang Hối Thông kéo đến tận cổng, mẫu thân hắn khóc ngất mấy lần, còn hắn thì trốn biệt trong thư phòng, chẳng dám ra mặt. Là nàng một mình đứng ra tiếp chủ nợ, là nàng lặng lẽ bán đi hai cửa hiệu tơ lụa của mẹ, là nàng đếm từng tờ ngân phiếu đưa cho ông chủ Chu. Đêm ấy nàng về phòng, mắt đỏ hoe, mà vẫn cười với hắn, nói chuyện nhỏ thôi, phu quân đừng lo.

Hắn nhớ ra năm thứ hai, hắn muốn vào Hộ bộ. Nàng sắm lễ, theo mẫu thân hắn đến từng nhà quan trên, có lần quỳ dưới sân phủ Thừa ân công suốt hai canh giờ giữa trưa hè, về đến nhà thì ngất lịm, đầu gối bầm tím cả tháng trời. Hắn chỉ đến nhìn nàng một lần, nói nàng nghỉ ngơi cho khỏe, rồi đi uống rượu mừng với đồng liêu suốt ba ngày.

Hắn nhớ ra Như Yên.

Nhớ ra cái ngày biểu muội từ Dương Châu lên kinh, mặc áo màu hồng đào, đôi mắt ướt át như nai con, gọi hắn một tiếng biểu ca ngọt như rót mật. Nhớ ra những lần hắn lén lút ôm nàng ta sau hòn giả sơn, trong thư phòng, trong hành lang tối. Nhớ ra cái ngày hắn nạp nàng ta làm thiếp, Uyển Ninh đứng ở cửa chính phòng, nhìn kiệu nhỏ khiêng vào bằng cửa hông, chẳng khóc, chẳng làm ầm, chỉ lặng lẽ quay vào trong, đóng cửa lại.

Rồi hắn nhớ ra mùa đông năm thứ ba.

Nhớ ra Thính Tuyết hiên.

Lục Cảnh Hành bò dậy khỏi nền tuyết, loạng choạng chạy.

Hắn chạy qua phố Tây, qua phố Đông, qua những con ngõ sáng đèn đỏ rực, qua những đứa trẻ đang đốt pháo cười vang. Có người thấy hắn chạy qua, tóc tai rũ rượi, mặt mũi trắng bệch, thì kéo con cái vào nhà, đóng sập cửa lại. Hắn chẳng để ý, chỉ biết chạy, chạy mãi, cho đến khi dừng lại trước một bức tường gạch quen thuộc.

Tòa nhà Lục phủ cũ, cổng chính đã khoá kín, trên cổng dán giấy niêm phong của chủ mới.

Hắn đi vòng ra phía sau, tìm đến đoạn tường thấp ở góc đông, nơi hồi nhỏ hắn vẫn trèo ra ngoài chơi. Hắn trèo lên, tay chân cứng đờ vì lạnh, mấy lần trượt xuống, móng tay bật cả máu, mãi mới lật được người qua, ngã nhào xuống khoảnh sân phủ tuyết bên trong.

Viện phía đông tối om, chẳng một ngọn đèn. Tuyết phủ kín lối đi, phủ kín mấy gốc cây khô, phủ kín cả mái ngói đã dột nát.

Ở cuối viện là một gian phòng nhỏ, cửa sổ dán giấy đã rách tả tơi, gió lùa qua kêu phần phật như có người đứng bên ngoài thở dài.

Thính Tuyết hiên.

Kiếp này, gian phòng ấy chưa từng có ai ở. Hắn biết, vì kiếp này Lục phủ chẳng có thiếu phu nhân nào họ Tô. Nhưng kiếp trước, đó là nơi hắn đã đẩy nàng vào, khi nàng bắt đầu ho ra máu, khi mẫu thân hắn nói bệnh lao lây người, phải cách ly ra viện xa.

Hắn đứng trước cửa phòng rất lâu, tay đặt lên cánh cửa gỗ mục, run rẩy mãi mà chẳng dám đẩy ra.

Cuối cùng, hắn vẫn đẩy cửa bước vào.

Trong phòng lạnh như hầm băng. Một chiếc giường gỗ cũ kê sát vách, chăn đệm chẳng còn, chỉ có tấm ván trơ trọi phủ một lớp bụi dày. Một chiếc lò than bằng đất nung đặt giữa phòng, nguội ngắt, trong lò chỉ còn một nắm tro xám. Bên cửa sổ là một chiếc sập gỗ, trước sập dựng một tấm bình phong đã thủng mấy lỗ.

Mọi thứ đều y như cũ. Y như đêm ấy.

Lục Cảnh Hành ngã quỵ xuống nền gạch.

Đêm ấy, hắn bước vào căn phòng này, Như Yên đi trước, khoác tấm áo choàng lông cáo của mẹ nàng. Hắn nhìn thấy nàng ngồi dậy trên giường, cổ tay gầy như que củi, nhìn tấm áo ấy, rồi nhìn cây trâm trên tóc Như Yên.

Hắn nhớ ra nàng nói: “Cây trâm ấy, cô trả lại cho ta.”

Hắn nhớ ra mình đã đáp: “Một cây trâm thôi mà.”

Hắn nhớ ra Như Yên thả cây trâm vào chậu than. Nhớ ra nàng nhào xuống khỏi giường, ngã sõng soài trên đúng chỗ hắn đang quỳ lúc này, bò về phía chậu than, đưa bàn tay gầy guộc ra định thò vào lửa. Nhớ ra tiếng “tách” khô khốc khi đầu trâm nứt toác.

Và hắn nhớ ra, lúc ấy hắn đã làm gì.

Hắn đã bế Như Yên lên chiếc sập kia, ngay sau tấm bình phong kia, ngay trước mặt nàng.

Lục Cảnh Hành cúi gập người xuống, nôn khan, chẳng nôn ra được gì ngoài nước chua và máu.

Hắn nhớ ra cả những chuyện sau đó nữa.

Sáng hôm sau, một bà tử quét dọn chạy đến thư phòng báo tin, nói đại thiếu phu nhân đã đi rồi, đi từ lúc nào chẳng ai hay, người đã lạnh cứng. Hắn đang ngồi bên Như Yên ăn sáng, nghe xong chỉ khẽ nhíu mày, dặn bà tử lo liệu cho chu đáo, đừng để người ngoài dị nghị.

Hắn không đến nhìn nàng lần cuối.

Đám tang làm vội vàng trong ba ngày, quan tài bằng gỗ thông thường, chôn ở một góc khuất trong mộ phần họ Lục. Tô gia gửi người đến, phụ thân nàng đứng trước mộ khóc không thành tiếng, hắn chỉ đứng từ xa chắp tay, chẳng dám lại gần.

Mấy tháng sau, Như Yên dọn dẹp chính phòng để làm chỗ ở cho mình, lôi ra một chiếc rương gỗ nhỏ cất dưới gầm giường. Nàng ta mở ra xem, rồi cười khẩy, ném cho hắn.

Trong rương là một cuốn sổ chép tay. Nét chữ thanh tú, ghi chép rõ ràng từng khoản một: năm Cảnh Hòa thứ mười hai, tháng sáu, bán hiệu tơ lụa phố Tây, được một vạn tám nghìn lượng, trả nợ Hối Thông. Tháng chín, bán hiệu tơ lụa phố Nam, được một vạn hai nghìn lượng, trả nợ Hối Thông. Năm Cảnh Hòa thứ mười ba, tháng ba, mua lễ biếu phủ Thừa ân công, ba nghìn lượng. Tháng năm, mua trâm bộ dao vàng ròng ở hiệu Bảo Phúc làm quà sinh thần, phu quân bảo tặng thiếp, ba trăm lượng. Chữ “phu quân bảo tặng thiếp” ấy, nàng viết nắn nót hơn hẳn những chữ khác.

Dưới cuốn sổ là một chiếc hà bao thêu dở, chỉ đỏ trên nền gấm xanh, thêu một chữ Hành. Chữ Hành mới thêu được một nửa, kim vẫn còn cắm trên mặt vải.

Kiếp trước, lúc cầm cuốn sổ ấy, hắn đã đọc lướt qua rồi ném vào lò lửa. Chiếc hà bao kia, hắn chẳng nhớ đã vứt đi đâu.

Kiếp trước, hắn chưa từng khóc vì nàng.

Lục Cảnh Hành lết đầu gối trên nền gạch lạnh, bò đến bên chiếc lò than nguội ngắt.

Kiếp trước, sau khi nàng chết, Như Yên tiêu hết số hồi môn còn lại của nàng chỉ trong hai năm. Mười cửa hiệu, ba trang điền, lần lượt bị bán đi. Lục gia lại nợ nần chồng chất, mà lần này chẳng còn ai đứng ra đếm từng tờ ngân phiếu nữa. Hắn nhớ ra những đêm cuối cùng của kiếp trước, hắn ngồi một mình trong thư phòng, đèn không có dầu, lò không có than, Như Yên đã theo một gã thương nhân Giang Nam bỏ đi từ lâu, mang theo cả tấm áo lông cáo trắng.

Hắn nhớ ra đêm ấy, hắn đã cầm cây đèn dầu cạn, đi lang thang khắp Lục phủ, rồi chẳng hiểu vì sao lại dừng chân trước cửa Thính Tuyết hiên. Hắn đẩy cửa vào, đứng trong căn phòng trống trơn, nhìn chiếc lò than nguội, nhìn chiếc giường gỗ, rồi lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, hắn gọi tên nàng.

Chẳng ai đáp lại.

Hắn đã chết ở đâu trong kiếp trước, hắn không nhớ nữa. Hắn chỉ nhớ, đến tận lúc chết, câu cuối cùng nàng hỏi hắn, hắn vẫn chưa trả lời.

“Phu quân, thiếp đã làm gì sai?”

Lục Cảnh Hành đưa tay lên ôm mặt, nước mắt trào ra qua kẽ ngón tay, nóng hổi rồi lạnh ngắt.

“Nàng không làm gì sai cả,” hắn nói với căn phòng trống, giọng khàn đặc như tiếng quạ kêu. “Nàng chẳng làm gì sai cả, Uyển Ninh. Là ta… là ta…”

Hắn không nói tiếp được nữa.

Bây giờ thì hắn hiểu rồi.

Hắn hiểu vì sao kiếp này, ngày nàng nhìn hắn trên hành lang Tô phủ, ánh mắt nàng lại lạnh đến thế. Hiểu vì sao nàng lùi lại một bước, để bàn tay hắn rơi vào khoảng không. Hiểu vì sao nàng cài cây trâm bạch ngọc ấy trên tóc mỗi lần gặp hắn, mà chẳng bao giờ để Như Yên lại gần. Hiểu vì sao hôm hắn quỳ giữa tuyết trước cổng vương phủ, nàng nhìn xuống hắn bằng đôi mắt bình thản như mặt hồ không gợn sóng.

Nàng đã nhớ tất cả từ đầu. Nàng đã nhớ đêm tuyết ấy, nhớ chậu than ấy, nhớ tấm bình phong ấy, nhớ từng tiếng một sau tấm bình phong ấy.

Vậy mà kiếp này, nàng chưa từng một lần ra tay hại hắn. Nàng chỉ lặng lẽ bước ra khỏi cuộc đời hắn, để hắn tự tay cầm lấy tất cả những gì hắn từng chọn. Biểu muội hắn chọn. Món nợ hắn gây ra. Chỗ dựa hắn cúi đầu nương nhờ. Đứa con hắn áp tai vào nghe mỗi tối.

Và cuối cùng, căn phòng không có than này.

Lục Cảnh Hành nằm xuống nền gạch, đúng chỗ nàng đã nằm đêm ấy, nghiêng người, mặt hướng về phía bức tường ngăn với gian phòng bên cạnh.

Kiếp trước, bên kia bức tường là gian phòng của Như Yên, đêm đêm vọng sang tiếng tì bà, tiếng cười nũng nịu, tiếng hắn trầm thấp dỗ dành. Kiếp này, bên kia bức tường chỉ là một gian phòng trống, chẳng có ai cả. Vậy mà hắn vẫn nghe thấy. Hắn nghe thấy tiếng tì bà dìu dặt, nghe thấy tiếng Như Yên cười, nghe thấy giọng chính mình nói “cứ để nàng ấy nhìn”.

Hắn bịt chặt hai tai lại, mà tiếng ấy vẫn chẳng dứt.

Gió lùa qua lớp giấy dán cửa sổ rách, mang theo tuyết rơi lả tả vào trong phòng, phủ lên vai hắn, lên tóc hắn, lên đôi bàn tay đang nắm chặt mẩu gỗ khắc dở.

Lạnh quá.

Kiếp trước, nàng đã nằm ở đây, lạnh như thế này, ba ngày ba đêm không có than. Bích Đào đi xin than, bị đánh ngã vào bậc đá. Còn hắn, ở ngay bên kia bức tường, ôm người khác trong lòng, uống rượu nóng, nghe đàn.

Lục Cảnh Hành bắt đầu ho. Cơn ho kéo đến dữ dội, xé toạc cổ họng hắn, mỗi lần ho lại có thứ gì đó tanh nồng trào lên. Hắn đưa tay lên che miệng, lúc bỏ ra, lòng bàn tay đã loang một vệt đỏ sẫm.

Hắn nhìn vệt máu ấy, rồi bật cười, tiếng cười khe khẽ vang lên trong căn phòng trống, nghe như tiếng khóc.

Hắn mở bàn tay kia ra, nhìn mẩu gỗ khắc dở. Đêm nay hắn đã định khắc cho xong, rồi mang đến cổng vương phủ, đặt trên bậc thềm cho nàng. Chiếc đèn hoa sen năm ngoái ở hội Thượng nguyên, nàng cầm lấy mà đỏ cả mặt. Đó là lần duy nhất trong kiếp này nàng từng nhìn hắn bằng đôi mắt sáng long lanh như đêm tân hôn kiếp trước.

Chỉ là hắn chẳng còn sức để khắc nữa rồi.

Bên ngoài, tiếng pháo giao thừa nổ ran khắp kinh thành, đỏ rực cả một góc trời. Ở phía đông, nơi vương phủ của Nhiếp chính vương nằm khuất sau những lớp mái ngói, chắc hẳn đèn đuốc đang sáng trưng. Chắc hẳn nàng đang ngồi bên lò sưởi đỏ lửa, khoác tấm áo lông cáo trắng muốt, có người đàn ông ấy ngồi bên cạnh, cầm hai bàn tay nàng áp lên ngực cho ấm.

Người ấy sẽ hỏi tay nàng có lạnh không.

Lục Cảnh Hành nhắm mắt lại, rồi lại mở ra. Hắn không dám nhắm mắt, vì mỗi lần nhắm mắt, hắn lại thấy bàn tay gầy guộc của nàng đưa về phía chậu than.

Hơi thở hắn mỗi lúc một yếu, mỗi lúc một chậm. Tuyết rơi vào qua khe cửa sổ, phủ lên người hắn một lớp mỏng trắng xoá, như tấm chăn bông ẩm mà nàng đã đắp đêm ấy.

Câu cuối cùng hắn nói ra, chẳng ai nghe thấy, chỉ có gió tuyết cuốn đi:

“Uyển Ninh, trong phòng lạnh quá… Ta xin lỗi…”

Mắt hắn vẫn mở, nhìn trân trân vào bức tường ngăn hai gian phòng.

Bên kia bức tường, chẳng có ai cả.

(Hết ngoại truyện)